Arma virumque cano, Troiae qui primus ab oris
Italiam, fato profugus, Laviniaque venit
litora, multum ille et terris iactatus et alto
vi superum […]

Ik bezing de wapenfeiten van een man, die als eerste van de kusten van Troje,
door het lot gedreven, naar Italië en de kusten van Lavinium kwam,
Veel heeft hij ondergaan, ter land en ter zee,
door de macht van de goden […]

De lotgevallen van Aeneas

Velen zullen zich de eerste verzen uit het epische gedicht Aeneis van de poëet Vergilius nog levendig herinneren uit hun lessen Latijn (met alle scandeer-troebelen van dien). Dit gedicht bezingt de lotgevallen van de Trojaan Aeneas die met zijn kompanen vluchtte uit het brandende Troje naar Italië, waar zij de voorvaderen van het Romeinse volk werden. Aeneas had een zoontje, Ascanius, dat volgens Vergilius ook Julus werd genoemd. Het is geen toeval dat Julus doet denken aan Julius Caesar (100 v.C. – 44 v.C.), want het geslacht Julia, de adellijke familie waar Caesar toe behoorde, claimde af te stammen van deze Julus, en dus ook van Aeneas zelf. Meer nog, Aeneas’ moeder was niemand minder dan Venus, de godin van de liefde, en zo lag de oorsprong van het Julische geslacht in het godenrijk.

Julius Caesar en zijn zilveren denariusmuntreeks

Julius Caesar was zich goed bewust van deze legende. Op één van zijn muntreeksen (circa 48-47 v.C.) liet hij op de voorzijde de godin Venus afbeelden, terwijl op de keerzijde Aeneas staat met zijn vader Anchises op de schouder en het palladium in zijn rechterhand. Dit palladium was een beeldje van de godin Minerva en zou samen met het vuur van de haardgodin Vesta en de ancilia (twaalf heilige schilden van de oorlogsgod Mars) het voortbestaan van de stad Rome verzekeren. De muntlegende ‘CAESAR’ op de keerzijde laat geen twijfel bestaan op wiens autoriteit de munten geslagen werden. Door de familiegeschiedenis van de Julii in herinnering te brengen, vergrootte Caesar zijn eigen prestige en wist hij zichzelf als het ware in de hemelse sferen te plaatsen. Niet zonder succes zo blijkt, want kort na zijn dood (op de iden van maart) werd de veroveraar van Gallië door de Romeinse Senaat vergoddelijkt.

Coverfoto: adaptatie van de foto ‘Llanvaches Roman coins’ door Helen Hall op Wikimedia (CC BY-SA 2.0)

Het bericht Munt van de maand: goddelijke genealogie van Nick Vaneerdewegh verscheen eerst op OUDE GESCHIEDENIS.