Lorem Ipsum

Lorem Ipsum of de herkomst van de opvultekst op internet

Diegenen die onze website bezochten vlak voor de lancering, kwamen op een testpagina terecht die begon met de volgende woorden: Lorem Ipsum. Deze tekst, ook gekend als de standaard opvultekst op internet, kent een intrigerende geschiedenis.

Wat is Lorem Ipsum?

Elke webdesigner kent wel de frase Lorem Ipsum. Deze filler text of opvultekst (ook bekend als ‘fake text’ of ‘dummy text’ maakt het mogelijk om een voorlopige webpagina met tekst te laten zien aan een cliënt, zonder dat deze wordt afgeleid door de inhoud van die tekst. De tekst van Lorem Ipsum lijkt namelijk wel op een echte taal (dankzij de gevarieerde lengte van de woorden en de afwisselende letters), maar dat is het natuurlijk niet. Je zou het eerder kunnen beschouwen als één van de vroegste voorbeelden van zogenaamd ‘potjeslatijn’.

Betekenis

Hoewel Lorem Ipsum een compleet willekeurige tekst lijkt, heeft het toch zijn wortels in de klassieke Latijnse literatuur. Professor Latijn Richard McClintock (Hampden-Sydney College in Virginia) ontdekte namelijk dat het obscure Latijnse woord consectetur, dat voorkomt in een passage uit de Lorem Ipsum-tekst, terug kon worden gebracht op een klassiek werk van de Romeinse redenaar, filosoof en politicus Marcus Tullius Cicero uit 45 voor Christus, De Finibus Bonorum et Malorum. Dit werk, vertaald als ‘Over de grenzen van goed en kwaad’ en bestaande uit 5 boeken, handelt over de theorie van de ethiek en verkende de standpunten hierover van de drie grote filosofische stromingen: het Epicurisme, Stoïcisme en het Platonisme. Nadien kende het werk een grote populariteit en verspreiding tijdens de Renaissance.

Secties 1.10.32 en 1.10.33 van Cicero’s verhandeling bevatten verschillende woorden en zinnen die terugkomen in de bekende opvultekst. De eerste regel van Lorem Ipsum, “Lorem ipsum dolor sit amet..”, verwijst naar de volledige paragraaf:

Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia dolor sit amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem.

“En er is zeker niemand die houdt van pijn of het najaagt of het zelf graag wil omdat het pijn is, maar omdat zich af en toe omstandigheden voordoen waarin inspanning en pijn veel plezier kunnen opleveren.”

Net zoals het eerste woord Lorem een verbastering is van het Latijnse dolorem (pijn), komen ook andere woorden en zinnen als nonsens over. Het bewijst echter dat de populariteit van de Romeinse staatsman ook na diens dood bleef voortduren, tot in onze tijd toe.

Herkomst

Voor de vroegste attestatie van Lorem Ipsum vinden we overal de hypothese dat we moeten terugkeren naar de Renaissance. Omstreeks de 16de eeuw zou een onbekende drukker deze tekst bijeen gepuzzeld hebben om een proefzetting met verschillende fonts of lettertypes te demonstreren in een catalogus. Deze hypothese is afkomstig van dezelfde professor McClintock die, toen hij de gelijkenis met het werk van Cicero opmerkte, dacht dat deze opvultekst zijn oorsprong moest hebben in de beginjaren van de boekdrukkunst.

Cicero, De Finibus Bonorum et Malorum, p. 34 (Loeb-editie 1914)

Cicero, De Finibus Bonorum et Malorum, p. 36 (Loeb-editie 1914)

 

 

 

 

 

 

 

 

Nadien kwam hij daarop terug, maar het kwaad was al geschied: op zowat elke website (tot de hulppagina van Microsoft toe) wordt zijn foutieve hypothese geciteerd als absolute waarheid. De herkomst is waarschijnlijk veel eenvoudiger te verklaren door terug te keren naar de afbreking van het woord Dolorem. In de Loeb-editie (een bekende reeks uitgaves van klassieke Griekse en Romeinse auteurs) uit 1914 van De Finibus… vinden we op pagina 34 het eerste gedeelte van de volledige zin ‘Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum quia do-‘ die dus voortgaat op de volgende pagina met ‘lorem ipsum…’.

| OUDE GESCHIEDENIS

Lorem Ipsum op de opdrukvellen van Letraset

Een betere verklaring voor de herkomst van Lorem Ipsum is dat met de intrede van de opdrukvellen van Letraset, een bedrijf dat in de jaren 60 van de vorige eeuw werd opgericht. Deze vellen bevatten letters in verschillende lettertypes, die je met behulp van bijvoorbeeld een pen een papier of ander voorwerp kon laten bedrukken. Hun voorbeeldvel bevatte een aangepaste versie van Lorem Ipsum die ook nog passages 1.10.51-53 aanhaalde, inclusief foute overzettingen en geangliciseerde uitgangen (voor een complete vergelijking tussen de verschillende versies, zie deze Franse blog).

Deze methode kreeg later navolging met de intrede van de elektronische tekstverwerkingsprogramma’s, zoals PageMaker 1.0 van Aldus Corporation in 1985 (een voorloper van WordPerfect en het huidige Microsoft Word). Ook nu nog steeds maken softwareprogramma’s en websites allerhande gebruik van Lorem Ipsum, waarvoor ondertussen webpagina’s bestaan die automatisch een aantal paragrafen van deze opvultekst genereren.

 

 

Alternatieven

Tot slot bestaan er eveneens websites die Lorem Ipsum net iets anders interpreteren. Zo kan je onderstaande links gebruiken om Lorem Ipsum in een soort straattaal uit hiphopmuziek, met quotes van Samuel L. Jackson uit Pulp Fiction of allerlei sappige vleeswaren te genereren. Leef jullie gerust eens uit!

Gansta Lorem Ipsum: http://lorizzle.nl/

Samuel L Ipsumhttp://slipsum.com/

Bacon Ipsumhttps://baconipsum.com/

Samuel L Ipsum

Coverafbeelding: eigen adaptatie van Lorem Ipsum 

Geef een reactie